Havacılık Dili ve Terimleri Hakkında Hakkında Bilgiler

Havacılık Dili Terimleri

Havacılığın Dili (Havacılık Alfabesi)

Birçok mesleğin kendilerine özel mesleki jargonları vardır.

Meslek çalışanları kendi aralarında bu dilde konuştuklarında birbirlerini anlayabilmekte fakat onları dinlerken, yanlarında bulunan arkadaşları ve dostları maalesef konudan bir haber anlamaya çalışmakla yetinmektedirler. Bu sebeple vizyon kazandırması ve bilgi sağlaması adına havacılık dilinde yer alan terimlerden biraz bahsedelim.

Öncelikle uçuşunuzda denk geldiyseniz, ellerinde telsiz olan yer hizmeti görevlileri zaman zaman değişik kodlamalarla konuşmaktadır. Telsiz ve telefon gibi araçlarla sağlanan iletişimde yaşanan herhangi bir anlaşılmama söz konusu olduğu zaman, kodlamalar havacılık alfabesine uygun olarak yapılır. Bu duruma sebep, bir standardizasyon sağlamaktır. Dünyanın neresine giderseniz gidin aynı kodlamalar kullanılmaktadır. Böylece ortak bir dil yaratılmış olur. Havacılık uluslararası bir hizmet sektörü olduğu için, kullanılan dil İngilizcedir. İngilizce dil seviyeniz yeterli olmasa dahi söz konusu kodlamaları ezberlemek ve kullanmak zorunluluğunuz bulunmaktadır.

Telsizde uçağın tescil bilgisini ya da arkadaşınıza ulaştırmaya çalıştığınız bir ismi veya bilgiyi, hızlı aktarmak adına hemen kodlarsınız. Hadi gelin havacılık alfabesini öğrenelim. Emin olun çok keyifli bir ezber olacak. Havacılık alfabesi ile gemicilik alfabesi aynıdır. Yani havacılık alfabesini biliyorsanız, gemicilerin kodlamalarını da öğrenmiş olursunuz.

Havacılık alfabesinde her harfe bir kelime tanımlanmıştır. Nasıl mı?

A:Alpha - B:Bravo - C:Charlie - D:Delta - E:Echo - F:Foxtrot - G:Golf - H:Hotel - I:İndia - J:Juliet - K:Kilo - L:Lima - M:Mike - N:November - O:Oscar - P:Papa - Q:Quebec - R:Romeo - S:Sierra - T:Tango - U:Uniform - V:Victor - W:whiskey - Y:Yankee - Z:Zulu

Şimdi ise nasıl kodlayacağımızı öğrenelim.

Diyelim ki telsizin diğer ucundaki arkadaşınıza bir yolcunun ismini kodlamanız gerekiyor. Yolcumuzun ismi yabancı olsun Micheal Jackson uçuyor olsun, İsim soy isim olarak kodlamanız gerekiyor. Telsizden ismi kodluyorum diyorsunuz ve başlıyorsunuz: Mike-India-Charlie-Hotel-Echo-Alpha-Lima//Juliet-Alpha-charlie-kilo-sierra-oscar-november. İşte kodlandı. Tabi ki bu kodlamayı gün geçtikçe daha hızlı bir şekilde yapabiliyorsunuz. Şimdi kendi isminizi kodlamaya çalışın, bakalım keyif alacak mısınız? Havacılığı öğrenmek; ilk olarak bu alfabeyi öğrenmek ile başlıyor.

Havacılık; alfabesi gibi, birçok kısaltma ve kodlamadan oluşur. Örneğin havalimanlarının her birinin üçlü ve dörtlü kodu vardır. Tıpkı havayollarının 3 lü ve ikili kodları olduğu gibi. Örnek verirsek her birimiz THY 'yi ve TK'yı biliriz değil mi? Bu kodlar Türk Havayollarının 3'lü ve ikili kodudur. Havalimanlarında da IST, ESB, ADB örneklerinde olduğu gibi üçlü kodları vardır. Havalimanlarının kodlaması bazen şehir isimlerine bazen de havalimanı ismine göre oluşturulmuştur. Örneğin ADB İzmir'in 3'lü kodudur. Fakat açılımı Adnan Menderes Havalimanı'dır. Ayrıca havaalanlarının uçuş planlamalarında, hava durumu raporlarında kullanılan 4'lü kodları da mevcuttur. Üçlü kodlamalar ticari faaliyetlerde kullanılırken, 4'lü kodlar teknik faaliyetlerde kullanılır. (LTAF, LTFJ gibi) Havalimanlarının, havayollarının kodlamaları olduğu gibi uçaklarında her birinin tescillini belli eden ve ayrımını sağlayan kuyruk isimleri vardır. Sakın ola ön burunda yazan isimlerle karıştırmayalım, resmi uçak tescili arkasında bulunan ve registration (kuyruk ismi) diye adlandırılan kısımdır.

Kuyruk kısmının altında (TC-XXX) gibi harflerden oluşan kuyruk isimleri görebilirsiniz. Biraz açarsak TC uçağın milliyetini belirtir. Geri kalan harfler ise havayolunun almış olduğu tescil harfleridir. Arabalarda bulunan plaka harfleri gibi. Bazı özel uçak sahipleri kendi isimlerini belli eder şekilde alabilmektedir.

Yani (-) işaretinden önce başlayan ülke kodlarıyla uçağın hangi ülkeye ait olduğunu anlayabiliriz. Örneğin D-XXXX olarak gördüğünüz havayolu Almanya tescilli UN-XXX olarak gördüğünüz bir uçak ise United Nations'a ait bir uçak derseniz yanlış olmaz. Bu bilgiler nerelerde kullanılır? diye bir soru geliyorsa aklınıza, hemen cevap verelim! Havacılıkla ilgili her türlü evrakta, çekilen mesajlarda ve söz konusu uçuşla ilgili her yerde kullanılmaktadır.

Havacılıkta; tüm dünyada SITA firmasına Sitatex isimli bir mesajlaşma sistemi kullanılmaktadır. Yazdığınız harf başı para ödemesi yapılan pahalı bir sistem olduğu için, özellikle çekilen mesajlarda kodlamalar kullanılır. Bu sebeple zaman kavramlarından, şehir kodlarına, uçağın kuyruk isimlerinden, yolcu özelliklerine kadar birçok kod bulunur.

Sizler uçağınıza bindikten sonra kalkış yaptığınız istasyon (Origin) karşı istasyona (destinasyon) kalkış mesajı (Movement mesajı) çeker. Bu mesaja istinaden gideceğiniz yerde hazırlıklar yapılır. Aynı şekilde uçak geliş yapıyorsa, uçağı bekleyen istasyon geliş mesajında (arrival mesajı) yer alan bilgiler doğrultusunda hazırlık yapar. Uçakta bulunan hasta, yardıma ihtiyaç duyan ve özel hizmet gerektiren yolcular içinde ayrı bir mesaj çekilir. Bu mesaja PSM (Passenger Service Message) denir. Bu mesajı alan istasyon uçakta yardıma ihtiyaç duyan yolculara hizmet vermek için gerekli hazırlıkları yapar.

Havacılık çok keyifli ve profesyonel kurallara sahip bir meslektir. Uluslararası bir standardizasyona sahip ve vizyonel gelişmişliği yüksek bir sektördür. Her konu dikkat ve özen ile hazırlanmış ve kuralları acı tecrübelerin yaşanarak konulduğu bir sektördür. Bu sebeple güvenlik ilk kuralıdır.

Havacılığın Dili ve Terimleri

Her konuda bilgi sahibi olmak çok keyifli ve insana vizyon kazandırıcı bir durumdur. Her konuda teknik uzmanlık alanlarına sahip olmasak ta, farklı tecrübelere haiz insanlardan alacağımız bilgiler hayatımıza uyarladığımızda avantaj sağlar. O zaman hadi gelin biraz havacılık dili öğrenelim! Uçakla seyahati seviyorsanız ve en önemlisi merak ediyorsanız; emin olun çok keyif alacağınız bilgilere dakikalar sonra ulaşacaksınız! Kullanılan mesleki jargonlar çoğu zaman ilgimizi çeker. Özellikle kendine ait bir dili olan havacılık gibi sektörlerde, çalışanların kendi aralarında konuştuklarını anlamak ve yolcu olarak dahil olmak ayrı bir keyiftir. Hadi gelin bu keyfi yaşayalım!

Uçakların zamanlarından tutun da, yolcu özelliklerine kadar kullanılan birçok terim vardır. Sektör uluslararası bir mecraya sahip olduğu için terimlerin hepsi İngilizce olarak kullanılmaktadır. Ve tabii ki kısaltmalar çok fazla kullanılmaktadır. Yurtdışında da aynı kodlamalar kullanıldığı için, doğru bilinmesi önem taşımaktadır. Biz, yolcu olarak bizi ilgilendiren terimleri öğrenelim.

Charter Uçuş Nedir?

Bilet aldığımızda kendi planlamanıza uygun bir saat seçimi yaparak bilet alırız. Havayolları planlamalarını yaz ve kış tarifesi olarak yapmaktadır. Tarifeli uçuşlara havacılıkta Schedule denir. Ayrıca sadece yaz dönemlerinde planlanan uçuşlar da mevcuttur. Bu uçuşlara ise Charter uçuş denir. Yani dönemsel uçuş. İkisinin arasındaki fark tarifeli uçuşlar aynı gün, aynı saatte planlanmıştır. Fakat charter uçuşlar sadece yaz döneminde ya da kış döneminde sezonluk olarak planlanır ve bu şekilde gerçekleşir. Özellikle yabancı bazı charter havayolları, ülkemize bu şekilde uçuş gerçekleştirmektedir. İnternet üzerinden ya da satışlarını yapan acentelerden rahatlıkla biletleri bulunur ve bilet fiyatları tarifeli seferlere göre daha ucuzdur. Konfor olarak baktığınızda, herkesin tercihine uygun bir uçak bulunmaktadır. Satın almak istediğiniz konfor, aldığınız hizmettir aslında.

Uçaklarda aşağıda yer alan zaman terimleri bulunmaktadır. Biz sadece uçacağımız saati biliyoruz ama kayıtlara, uçağın her saati alınır. Ve havacılar bu saatler üzerinden hesaplamalarını yapar.

STD: Schedule time of departure(Tarifeli kalkış saati) Biletlerinizde yazan kalkış saati.

STA: Schedule time of arrival(Tarifeli Varış saati)

ETD: Estimated time of departure(Tahmini kalkış saati)Uçağınızın tarifeli kalkış saatinden daha önce ya da daha sonra kalkma durumu söz konusu olduğu durumlarda, uçtuğunuz istasyon karşı istasyona bir tahmini kalkış saati bildirir.

ETA: Estimated time of arrival(Tahmini Varış saati)

ATD: Actual Time of Departure(Gerçekleşen Kalkış saati)Uçağınızın kapı kapatma saatidir. Karşı istasyona varış bilgisi vermek için bu saat dikkate alınır.

ATA: Actual time of arrival(Gerçekleşen varış saati)İndiğiniz noktada uçağınız teker koyma saatidir.

Peki, uçağımız noktalar, kalkış noktalarımız, seyahat türlerimiz için kullanılan terimler nelerdir? Biliyor muyuz? Hadi gelin öğrenelim!

Origin: Uçağın kalkış noktası

Destination: Uçağın varış noktası

Mid-point: Aktarmalı uçuşlarda ara nokta

From: Nerden(Origin ile aynı anlamdadır.)

To: Nereye(Destination ile aynı anlamdadır.)

Tercih ettiğiniz seyahat tipi, biletiniz hazırlanırken bu şekilde hazırlanır. Bu kodlar ise şöyledir;

OW: One Way(Tek gidiş seyahat)

RT:Round Trip(Gidiş- Dönüş seyahat)

CT:Circle Trip(Dairevi seyahat)

RW: Round the world(Dünya seyahati)

OJ: Open Jaw( Açık Çene)Bu seyahati örnekleyerek anlatmamız gerekir. Almanya'dan bir turist grubumuz olsun, grubumuzun seyahati bodrum'a uçarak başlar, ayrıca kıyı şeridini gezip farklı bir günde Antalya'dan geri döneceklerini düşünelim. Dönüşleri farklı bir noktadan olduğu için biletleri ilk aldıklarında bu şekilde düzenlenir. Fakat gidiş dönüş seyahatinden farkı, yolcunun şehirlerarası seyahatleri için kullanacakları otobüs, tren, metro ne tarz bir araç var ise onların biletleri de sıra ile ilk aldığı noktada biletine eklenir. Tabiî ki bodrum Antalya arası metro yok!! Fakat aynı uçuşu yurtdışı için planladığınızda metro, hızlı tren gibi araçlar kullanabiliriz değil mi?

Birazda bilet ile ilgili terimleri öğrenelim!

PNL: Passenger name list(Yolcu isim listesi) Aynı uçuşa bilet alan yolcular, otomatik olarak sistemde bir liste oluşturur. Bu şekilde uçağın ne kadar dolu olacağı ve tahmini ne kadar bagaj olacağı gibi bilgiler için ön planlama yapılır.

NO-SHOW: Rezervasyonu olduğu halde, uçuş için başvurmayan ve kendi isteği ile uçmayan yolcular. Çoğu yolcu uçuşuna yetişememekte veya karar değiştirerek uçmamaktadır. Uçuş kapandıktan sonra bu tarz yolcular için bu kod kullanılmaktadır.

GO-SHOW: Rezervasyonu olmadığı halde, check-in bankosuna başvuran ve varsa mevcut boş yeri alıp uçan yolcu. Uçuş saatinden kısa bir süre önce bilet alan yolcular için kullanılmaktadır.

NO-RECORD: Elinde o günkü uçuş için okeyli bileti olduğu halde, yolcu listesinde ( PNL) ismi olmayan yolcular. Zaman zaman yaşanan bir durumdur. Bu tarz yolcular uçağın dolu olması durumunda ilk uçağa alınması gereken yolculardır.

OVER-BOOKING: Koltuk sayısından fazla yolcuya bilet satılmasına denir. Burada amaç ' no-show' olasılığı nedeniyle uçağın boş koltukla gitmesini engellemektir. Hiç yaşanmamasını ümit etsek te belki yaşayanlarınız vardır. Uçaklara son dakika gittiğinizde, uçak dolu ise yaşayabilirsiniz. Nasıl önleriz derseniz! Bayram ve tatil günlerinde uçuyorsanız işlemlerinizi daha erken yaptırmanız bu durumu yaşamamanızı sağlayacaktır. Hatta internet üzerinden check-in yapmanız, riski daha da azaltacaktır.

Merak gidermesi açısından paylaştığımız bu bilgilerin, farklı bir bakış açısı ile uçmanızı sağlayacağı kesin! Güzel ve sorunsuz uçuşlar geçirmeniz dileğiyle!

Talep Formu

Dilediğiniz hizmet türümüzle ilgili bilgi, fiyat ve ilgili işlemlerin başlatılması için talep formlarımızı kullanarak Plures ile iletişime geçebilirisiniz.

Güvenlik Kodunu Yazını Kod Değiştir